2002

1980-1990

Een amerikaanse kinderarts, Helen Caldicott leert ons hoe de hele splijtstofcyclus zowel gevaarlijk is voor de gezondheid als voor de economie. Duizenden overdrukken van haar inleidingen gaan het land in. Met een eigen trein reizen in 1983 duizenden Vrouwen voor Vrede naar Brussel om daar met vele andere vrouwen de NAVO van onze zorg over de kernbewapening op de hoogte te brengen. In 1981 en 1983 organiseren we met andere vredesorganisaties de grote demonstraties in Amsterdam en den Haag. We zorgen dat het Volkspetitionnement er komt en in 1986 laten we we onze rouw,woede, kracht en verzet zien in de Pentagram-actie. De Grandmothers for Peace bezoeken ons, we maken een vredeslint tussen de ambassades van de Sovjet Unie en de Verenigde Staten. Bij vliegbasis Soesterberg, Volkel en Woensdrecht komen vredeskampjes ook specifieke voor vrouwen en we bezoeken het vrouwenvredeskamp in Greenham Common dat vele, vele jaren blijft bestaan. Till Naber mag in 1988 mee naar de speciale ontwapeningszitting van de Verenigde Naties in New York en brengt 5000 kaarten van vredesvrouwen mee.
Verschillende landelijke werkgroepen spelen in op de actualiteit:
Vrouw, Vrede en Gezondheid, Vrouwen en de 3e wereld, Vredesopvoeding. In samenwerking met andere vrouwen en vredesorganisaties worden landelijke acties gehouden: Brede Vrouwenconferenties, Neen-dagen, acties in solidariteit met de Argentijnse Moeders van de Plaza de Mayo.

Op verschillende plaatsen in Nederland hebben vrouwen bij elkaar gezeten om te praten over vrede en ze noemden zich Vrouwen voor Vrede.
Bij zo'n groep in Amersfoort kwam een brief via Marga Klompe binnen geschreven door Aline Boccardo.
Of Nederlandse vrouwen hun zorg over de dreiging van nog meer kernwapens bij het Vredespaleis openbaar zouden willen neerleggen.
Die vrouwen hebben met vrouwen die ze erbij vroegen in 1979 gezorgd voor de eerste Hrioshima-herdenking in den Haag. Poltici werden benaderd, vrouwen raakten enthousaist, de Margriet interviewde een paar vrouwen en ineens bestonden we.
Er kwam een secretariaat, werkgroepen waarvan er een aantal nu nog bestaan werden opgericht en plaatselijke groepen zorgden voor verdere verspreiding van het idee: we zijn vrouwen, wij zijn voor vrede en wij werken daar samen aan.
Deze greep uit onze geschiedenis kan niet volledig zijn. Wilt U meer weten:
- bestel onze brochure Twintig jaar Vrouwen voor Vrede
- vraag kosteloos de laatste Nieuwsbrief op
- of vraag gericht materiaal over een thema uit onze geschiedenis waarvoor U belangstelling hebt.
dit kan per email:vrouwenvoorvrede@antenna.nl

Internationaal
Vrouwen voor Vrede was ook internationaal actief. Door middel van Adrienne van Melle (overleden eind 2007) werden vele initiatieven genomen

Verzet tegen kruisraketten.
Hier wil ik een voorbeeld noemen dat te maken heeft met het verzet tegen de kruisraketten. In 1983 zond de Werkgroep Internationale Contacten van Vrouwen voor Vrede een verzoek aan vrouwen-vredesorganisaties in andere NAVO-landen om het Nederlandse verzet te ondersteunen. Bij deze oproep sloten wij de adressen in van minister-president Lubbers en van kamerleden die “nog niet” tegen de stationering van kruisraketten op Nederlandse bodem waren. Hartverwarmend waren de vele reacties die de WIC kreeg, o.a. kopieën van brieven aan Nederlandse politici. Al enige tijd onderhield de WIC contacten met “Women strike for Peace” in de Verenigde Staten. Deze organisatie liet weten dat zij met vijf vrouwen naar Nederland wilde komen om enkele duizenden handtekeningen onder een petitie, gericht aan “Rudolphus Lubbers”,aan te bieden. Bij de ondertekenaars waren congresleden, Nobelprijs-winnaars en bisschoppen. In de petitie stond o.a. : “Wij zijn burgers van de VS die diep bezorgd zijn en het erg betreuren dat onze regering kruisraketten wil plaatsen in uw land. In de komende weken zullen u en uw regering een unieke kans hebben om een halt toe te roepen aan de steeds verdergaande nucleaire bewapening”. Op 8 mei 1984 kon de “Women Strike for Peace” delegatie, begeleid door de WIC, de handtekeningen op het ministerie van Buitenlandse Zaken overhandigen aan minister V.d. Broek.
Oorspronkelijk keken wij wat vreemd aan tegen de buttons “TULIPS YES - MISSILES NO” die voor deze Amerikaanse actie waren gemaakt. Maar uiteindelijk waren we erg blij met dit solidariteitsbezoek.
Een andere reactie op onze oproep was het bezoek dat de WIC in 1986 kreeg van de “Grootmoeders voor Vrede” uit de VS. Zij vroegen ons om vanuit Amsterdam een bus te organiseren naar Woensdrecht. Daar hielden 21 Grootmoeders, in hesjes van de Franciscaanse Vredeswacht, een protestmanifestatie bij de basis. Door het hek heen discussieerden zij met de Amerikaanse bewakers van de basis. Deze jonge soldaten werden duidelijk in verlegenheid gebracht door deze actie van hun oudere landgenoten.
Een ander positief aspect van internationale contacten : Deze contacten bevorderen dat vredesgroeperingen, die in eigen land moeten werken onder moeilijke omstandigheden, ondersteund worden door vredesorganisaties in andere landen. Ook hiervan een voorbeeld uit het verzet tegen de kruisraketten. De kleine Italiaanse vrouwen-vredesgroep La Ragnatela werd ondersteund door solidariteitsactiviteiten, georganiseerd door o.a. de WIC. De eerste kruisraketten in Europa zouden immers worden gestationeerd op de basis in Comiso. Acties vanuit de internationale vrouwensolidariteit maakten het mogelijk dat La Ragnatela naast de basis een stuk grond kon aankopen voor een vrouwen-vredeskamp. Snel bleek dat deze grond nodig was voor uitbreiding van de basis. Daarom wilde men La Ragnatela onteigenen. De WIC maakte “eigendomsverklaringen”, waarmee Nederlandse vrouwen voor een klein bedrag een stukje van de grond konden kopen. Op verzoek van La Ragnatela startte de WIC deze actie omdat meerdere (buitenlandse) eigenaren de onteigeningsprocedure enorm gingen vertragen.

Inzet van de Vrouwen voor Vrede achterban.
Tijdens twintig jaar internationale contacten nam de WIC een groot aantal initiatieven. In meerdere gevallen ging het om aansluiting bij internationale activiteiten. Maar veel van deze initiatieven konden alleen effect hebben als zij werden gedragen door abonnees van de Nieuwsbrief. En deze ondersteuning kwam er op grote schaal! Ook hiervan enkele voorbeelden.

STAR Samen tegen Kruis Raketten.
De WIC deed in 1982 een oproep in de Nieuwsbrief om handtekeningenkaarten, gericht aan de NAVO, en STAR-buttons te bestellen. Er kwamen zoveel bestellingen / betalingen binnen dat wij tweemaal materiaal na moesten bestellen. Ook voor de trein die wij op 8 maart organiseerden naar de STAR-demonstratie in Brussel moesten wij wagons bij bestellen. Daarnaast waren veel plaatselijke Vrouwen voor Vrede ingegaan op ons voorstel om eigen bussen te organiseren. Met ruim 4000 vrouwen was Nederland dan ook het land met veruit het grootste aantal deelneemsters.

Vredestocht voor Nucleaire Ontwapening door de VS.
De deelname van Paulien Geitenbeek aan deze 9 maanden durende tocht werd mogelijk gemaakt door de financiële bijdragen van o.a. veel Vrouwen voor Vrede. Wanneer het geld opraakte zorgde een verzoek in de Nieuwsbrief ervoor dat de kosten van levensonderhoud, verzekering enz. ook verder konden worden betaald. Deze giften maakten het bovendien mogelijk om de maandelijkse rondbrief van Paulien te sturen aan alle goede geefsters. De ervaringen van Paulien werden hierdoor wijd verspreid. Deze gingen o.a. over de gevolgen van kernproeven voor stralingsslachtoffers en voor het milieu in het Nevada gebied alsmede over problemen met opslag van kernafval. Tijdens het lange verblijf in het buitenland voelde Paulien zich ook moreel gesteund door de vele brieven die zij kreeg van verschillende Vrouwen voor Vrede. Na terugkomst zorgden plaatselijke Vrouwen voor Vrede ervoor dat Paulien met 121 dia-lezingen informatie over de kernwapen-problematiek kon brengen in verschillende delen van Nederland.

Wereld Voettocht voor een Leefbare Wereld.
De deelname van Diane van Leeuwen in 1990 aan deze internationale activiteit kreeg eenzelfde brede ondersteuning vanuit de Vrouwen voor Vrede achterban.Tijdens deze tocht van Los Angeles naar New York, in 10 maanden, werd de bevolking onderweg bewust gemaakt van de onderlinge samenhang tussen milieu-, ontwikkelings- en ontwapeningsvraagstukken.
Vervolg Wereld Voettocht voor een Leefbare Wereld
Op een andere manier hielpen meerdere vrouwen bij dit vervolg. Een klein aantal deelneemsters liep van Londen naar Hiroshima. De WIC had de coördinatie voor de route van 22 april tot 13 mei 1991, van Ostende door Nederland tot aan de Duitse grens bij Enschede. Maar het waren 12 plaatselijke Vrouwen voor Vrede-groepen en veel individuele vrouwen die de uitwerking op zich namen. Zij organiseerden bijeenkomsten waar de deelneemsters aan de voettocht hun boodschap konden uitdragen en perscontacten. Verder zorgden zij voor het natrekken van de route en voor onderdak en voedsel. Door de buitenlandse vrouwen werd ook erg gewaardeerd dat meerdere vrouwen zelf een gedeelte meeliepen.

Handtekeningenactie m.b.t. oorlogsverkrachtingen in voormalig Joegoslavië.
De Vrouwen voor Vrede achterban was opnieuw actief bij het verzamelen van handtekeningen onder de resolutie over dit onderwerp. Deze handtekeningenlijsten had de WIC alleen verspreid via de Vrouwen voor Vrede-Nieuwsbrief. Maar het was onvoorstelbaar wat een enorm bereik de abonnees gezamenlijk hadden. De WIC ontving namelijk ook veel (gekopieerde) lijsten terug o.a. van afdelingen van politieke partijen en vakbonden, van plaatselijke vrouwenraden, scholen, universiteitsafdelingen, buurthuizen en gemeentelijke - en kerkelijke instellingen. Op 9 januari 1993 tijdens een manifestatie op het Binnenhof, konden dan ook 20.000 handtekeningen worden aangeboden aan een bewogen minister Kooymans van Buitenlandse Zaken.

Inzameling standaard noodpakketten.
Enkele maanden later reageerden veel Vrouwen voor Vrede opnieuw op een oproep van de WIC aan plaatselijke groepen. In het regelmatige contact met vrouwenprojecten in voormalig Joegoslavië was namelijk gebleken dat zij grote behoefte hadden aan “standaard noodpakketten” voor hun werk in vluchtelingenkampen. Gelukkig wilde het secretariaat in Amersfoort het verzamelpunt zijn. De pakketten stroomden binnen.

Therapiecentra in Bosnië.
Erg groot was de afgelopen 7 jaar de betrokkenheid van de Vrouwen voor Vrede achterban bij deze centra voor in de oorlog (seksueel) getraumatiseerde vrouwen en kinderen. Vanaf eind 1992 kwam op de WIC-fondsenwervingsrekening veel geld binnen. Eerst voornamelijk bestemd voor Medica in Zenica. Als eerste initiatief op dit gebied ontving Medica vanuit de internationale vrouwensolidariteit veel ondersteuning. Daarom gaan de giften nu vooral naar Vive Zene in Tuzla. Door de vele giften kan Vrouwen voor Vrede niet alleen de morele maar ook de financiële Nederlandse ondersteuningsgroep van deze projecten zijn. Het is bekend dat meerdere Vrouwen voor Vrede niet erg draagkrachtig zijn en soms een economische afhankelijkheid hebben. Toch stortten veel vrouwen met regelmatige tussenpozen kleinere bedragen, andere vrouwen maakten een groot bedrag ineens over. Plaatselijke vrouwen(groepen) organiseerden speciale fondswervingsactiviteiten in hun eigen omgeving. Zoals benefiet-concerten in Ridderkerk en Epe, kooruitvoeringen in Oldenzaal en Denekamp, winkelwagentjes-statiegeld-actie in Leusden. De verdubbelingsactie die de Wilde Ganzen de WIC aanbood werd een groot succes, o.a. door de kaartenactie en andere activiteiten van Vrouwen voor Vrede Leersum en omgeving. Leersum blijft op dit gebied actief , evenals Vrouwen voor Vrede Ridderkerk, die nog steeds een gedeelte van de opbrengst van het Snuffelpand bestemmen voor Vive Zene. Na de oproep in mei 1999 is intussen ook ruim f 3000,- binnen gekomen voor Medica Kosova. Ook wat dit betreft: WIC activiteiten ten gunste van de therapiecentra zouden weinig effect hebben zonder de enorme betrokkenheid van de Vrouwen voor Vrede achterban.

Internationale Vrouwen Vredes Petitie
Het is ondoenlijk om in deze bijdrage alle verschillende WIC initiatieven te vermelden waarvoor de Vrouwen voor Vrede achterban zich in de afgelopen 20 jaar actief heeft ingezet. Een van de handtekeningenacties wil ik nog noemen: Bij Nieuwsbrief 2/97 sloot de WIC de tekst van de “Internationale Vrouwen Vredes Petitie” in met een handtekeningenlijst. Onderdelen van de petitie waren o.a. dat oorlog tot onwettig maatschappelijk gedrag moet worden verklaard en dat nieuwe instellingen moeten worden ontwikkeld die voor het oplossen van conflicten niet hun toevlucht nemen tot geweld. Verder dat regeringen in vijf jaar minstens vijf procent van hun militaire budget moeten herbestemmen voor gezondheids-onderwijs- en werkgelegenheidsprogramma’s. Op VN-dag 1997 boden afgevaardigden van “International Women’s Tribune Centre” en UNIFEM de handtekeningen uit ruim 100 landen, in New York officieel aan aan de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN. Hierbij werd Vrouwen voor Vrede Nederland genoemd bij de 5 organisaties die de meeste handtekeningen verzamelden. De WIC was ook één van de eerste organisaties die de Petitie vertaalde in de landstaal.

Hague Appeal for Peace.
Vrouwen voor Vrede reageerden op de WIC-oproepen om gastvrouw te zijn in de Women’s Space (vrouwen ontmoetingsruimte) en om gastvrijheid aan te bieden. Hierdoor kon de HAP-vrouwenruimte functioneren en konden buitenlandse HAP-deelneemsters onderdak krijgen bij Haagse Vredesvrouwen.De WIC en Vrouwen voor Vrede op de Molukken.
De WIC heeft ook intensieve contacten met de groep Vrouwen voor Vrede op de Molukken. In januari 2002 kwamen Nederlandse vrouwen van Molukse afkomst - 15 moslims, 15 christenen - uit verschillende delen van Nederland naar het kleine, intieme conferentieoord Rhederoord.
Ook in Nederland vormen de Molukkers in hun eigen woonplaats meestal een hechte gemeenschap. Maar moslims en christenen wonen over het algemeen in andere gemeenten en deze gemeenschappen van moslims en christenen hebben weinig contact met elkaar.
Met opzet waren vrouwen uitgenodigd uit verschillende plaatsen. Hierdoor kon, wat besproken zou worden op het weekend, terecht komen bij meerdere achterbannen.
In Rhederoord ontmoetten veel vrouwen elkaar voor het eerst. In het begin hadden deze vrouwen een aftastende, soms gespannen, houding.
Het conflict op de Molukken speelde hierbij een rol.
Bij de creatieve kennismakingsronde bleek namelijk weer eens hoe sterk, ook de vrouwen die in Nederland zijn geboren, zich nog verbonden voelen met hun familie, ‘hun’ dorp op de Molukken. Als tijdens het conflict familieleden zijn vermoord, grote delen van je dorp zijn verwoest, of helemaal weggevaagd, dan beïnvloedt dat je gevoelens ten opzichte van leden van de andere geloofsgemeenschap.

De gasten uit Ambon
Op uitnodiging van Vrouwen voor Vrede op de Molukken kwamen Ibu (= mevrouw) Zuul Pelu-Latuconsina van de Gerakan Perempuan Peduli (moslim vrouwenbeweging) en Ibu Ama Maail-Matulessy van de christelijke Synode, naar Nederland.
Hun aanwezigheid tijdens het weekend was erg waardevol.
De Ibu’s vertelden dat, een half jaar na het uitbreken van het conflict, moslim en christen vrouwen contact met elkaar zochten om te werken aan verzoening.
Zij probeerden een basis te leggen voor een hernieuwd vreedzaam samenleven. Het was gevaarlijk voor moslims en christenen om elkaar te ontmoeten.
Maar met wederzijdse begeleiding van moslim/christen vrouwen werd het wel mogelijk om naar elkaars woonwijken te komen.
Een eerste activiteit was het gezamenlijk maken van haarbanden, posters en stickers met het opschrift ‘Stop de conflicten’. In het begin waren de meeste mannen erg tegen deze samenwerkingsactiviteiten met vrouwen van de andere geloofsgemeenschap. Maar de vrouwen zetten door. Een ander project is de oproep aan kinderen om hun oorlogsspeelgoed in te ruilen voor ander, educatief, materiaal om mee te spelen. In beide geloofsgemeenschappen samen leidde dit tot meer dan duizend inruilacties. Ook richten deze vrouwen zich op jongeren van 12 tot 18 jaar, die dikwijls zelf direct betrokken waren bij het geweld. Door aan deze jongeren gezamenlijk muziekactiviteiten en workshops aan te bieden, lukt het om elkaar niet langer te zien als vijanden.
Door het conflict op de Molukken is een groot aantal vrouwen getraumatiseerd. Vele vrouwen verloren hun man, één of meer zonen en huis.
Een ander initiatief is dat jonge vrouwelijke predikanten en leerkrachten werden getraind door therapeuten uit Jakarta. Hierdoor kunnen getraumatiseerde vrouwen nu begeleiding ontvangen.
De gasten uit Ambon benadrukten nog eens dat zij met al deze, meest gezamenlijke, activiteiten een bijdrage willen leveren aan verzoening en vrede.
Deze levende voorbeelden van interreligieuze samenwerking tussen vrouwen, die zelf leven te midden van deze conflicten, hielpen mee om de weekend deelneemsters dichter bij elkaar te brengen.
Voor een aantal vrouwen was dit weekend de eerste kennismaking met Vrouwen voor Vrede op de Molukken. Ook de harmonieuze samenwerking en hechte band tussen Farida (moslim) en Vera (christen) maakten grote indruk.